Başlık anlayana çok şey anlatıyordur, anlamayana anlatmaya başlayalım. Tek dil desteği sunan siteler malumunuzdur. Bizler genelde Türkçe ve İngilizce arayüz sunan sitelere aşinayız. Diller için farklı karakter setleri ya da kod sayfaları söz konusudur. Aynı karakter setini ya da kod sayfasını kullanmayan dilleri destekleyecek web siteleri çıktı bozuklukları ile uğraşması gereken insanlar ve görmek istediğini göremeyen ziyaretçiler meydana getirir.

Birden çok dile ne gerek var? Herkes İngilizce konuşsun dünyanın iletişim problemi bitsin yaklaşımının karşılığı utf8 kodlama sistemi burada imdadımıza yetişiyor. Yalnız burada da sorunlar çıkmıyor değil. Farklı kod sayfalarındaki içeriği utf8 formatına çevirirken hüsranla karşılaşıyorsunuz. Üstelik üzerinde çalıştığınız dilleri hiç bilmeyen birisi iseniz hepten afallıyorsunuz. Düşünün ki latin alfabesini kullanmayan bir dil ve latin alfabesini kullanan bir dil desteği veren bir web site hazırlıyorsunuz. Siteye giren her iki gruptan ziyaretçinin de içeriği sorunsuz görmesi lazım. Üstelik utf8′de ayarladınız. Ama yine problem yine problem..

Karakter setleri önyüzde, veritabanında, görsellerde yaptığınız herşeyi iki kere yapmanız, öyle plansız bir şekilde değilde değil, ne yaptığınızın farkında olarak iki kere yapmanız demek.

Çok dilli ürünler sunan programcılar ve tasarımcıların sıkıntılarını bugün itibariyle anladığımı dile getirerek hepsine Allah kolaylık versin diyorum.

Klasik bir soru vardır? İnsanlar neden zenci ve beyaz tenli ya da diğer tonlarda yaratılmışlardır diye. Malum cevabı herkes bilir: farklılıklar olsun diye.

Farklı karakter setleride onun için varlar işte.

Ama bütün diller aynı alfabeyi, dolayısıyla aynı karakter setini kullansalardı ya da herkes bir dil konuşsaydı bayağı bir emekten kazanırdı insanoğlu. Yazık o kadar iş gücüne. Bu konuda uluslararası çalışmalar yapılsa hiçte kötü olmaz. Bir sürü sektörde maliyetler ve emekler düşer, standartlar tavan yapar. Anlaşılması gereken husus ortak dil ki bu dil yeni bir dilde olabilir. Teorik olarak mümkün olabilecek bu durum pratikte gerçekleşir diyemiyorum.

Konuyla ilgili faydalı (?) bir link vererek yazımı bitiriyorum. Hadi geçmiş olsun.

www.microsoft.com/typography/unicode/cscp.htm  adresinde geliştiricilere yönelik olarak Microsoft anlatmış mevzuyu. (Böyle bir devrik cümleyi yazma cahilliğini gösteren kendimden iğreniyorum..)